Bizi Takip Edin

Gazete manşetleri

Rüzgâra karşı yürüyen adam: Nazım Hikmet

“Kuvayi Milliye” ve “Memleketimden İnsan Manzaraları”nın da aralarında bulunduğu çok sayıda unutulmaz eser kaleme alan, Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden Nazım Hikmet Ran’ın vefatının üzerinden 59 yıl geçti.

Rüzgara Karşı Yürüyen Adam” şiirine “Rüzgara karşı yürüyorum/Yamalı caddelerinde bu şehrin” dizeleriyle başlayan Nazım Hikmet, 20 Kasım 1901’de Selanik’te doğdu.

Doğum tarihi nüfusa 1902 olarak kaydedilen şairin asıl adı Mehmet Nazım olsa da edebiyat tarihinde “Nazım Hikmet” adıyla tanındı. Şair, Ran soyadını ise sonradan aldı.

Dedesi Nazım Paşa’nın etkisiyle şiirler yazmaya başlayan usta kalem, yaşamının ilk yıllarını ve şiire başlama hikayesini, yaptığı bir açıklamada şöyle anlatmıştı:

“Ben 1902 yılında, 20 Ocak’ta Selanik’te doğdum. Dedem valiydi, şiirle ilgilenirdi. Annem ressamdı, birkaç yabancı dil bilirdi. Babam önce elçilik, daha sonra üst düzey memurluk yaptı. İlk şiirimi 13 yaşındayken yazdım. Bir yangını anlatıyordu. Ailem benim harika bir çocuk olduğuma karar vermiş ve şiir yazmamı telkin etmeye başlamıştı. 15 yaşında bahriye okuluna verdiler. Deniz subayı yapmak istiyorlardı beni. Okuduğum sınıf ikiye ayrılmıştı. Bir kısmı sporla, diğeri şiirle uğraşıyordu. Ben şairler tarafına düştüm. Okulda bize tarih ve edebiyat derslerini ünlü Türk şairi Yahya Kemal veriyordu. Kedimi anlatan bir şiir yazmıştım. Yahya Kemal, şiirimi okuduktan sonra kedimi getirmemi söyledi. Tüyleri dökülmüş, çelimsiz bir kediydi. Yahya Kemal o zaman bana ‘Bu kadar allayıp pullayabildiğine göre, senden kesin şair olur.’ demişti. 16 yaşındayken Yeni Mecmua’da ‘Servilikler’ adlı şiirim yayınlandı. Bu şiir herkes tarafından beğenilmişti. 17 yaşında artık yazdıklarım ciddi ciddi basılıyordu.”

Usta şair, ilkokulu Göztepe Taş Mektep’te okudu, ardından Mekteb-i Sultani’nin hazırlık sınıfına yazıldı. Ailesinin yaşadığı ekonomik sıkıntı nedeniyle bir yıl sonra okuldan alınan Ran, Nişantaşı Sultanisi’ne kaydedildi.

Yahya Kemal’in düzenlediği “Hala Servilerde Ağlıyorlar mı?” şiiri 1918’de yayınlandı
Nazım Hikmet, ilk şiiri “Feryad-ı Vatan”ı 11 yaşında kaleme aldı. Denizciler için yazdığı “Bir Bahriyelinin Ağzından” şiirinden etkilenen Bahriye Nazırı Cemal Paşa’nın desteğiyle 1917’de girdiği Heybeliada Bahriye Mektebi’nden 1919’da mezun oldu.

Usta şair, Hamidiye kruvazörüne stajyer güverte subayı olarak atandı ancak 1920’de geçirdiği bir hastalık sebebiyle 1921’de sağlık kurulu kararıyla askerlikten çıkarıldı.

Bu süreçte edebiyata ilgisini sürdüren Ran, yazdığı şiirleri büyük hayranlık duyduğu Yahya Kemal’e gösterip, eleştirilerini aldı.

“Bir inilti duydum serviliklerde/ Dedim: Burada da ağlayan var mı? /Yoksa tek başına bu kuytu yerde, /Eski bir sevgiyi anan rüzgar mı? / Gözlere inerken siyah örtüler / Umardım ki artık ölenler güler / Yoksa hayatında sevmiş ölüler / Hala servilerde ağlıyorlar mı?” dizelerinden oluşan ve Yahya Kemal tarafından düzenlenen, “Hala Servilerde Ağlıyorlar mı?” şiiri, 1918’de Yeni Mecmua’da yayımlandı.

Nazım Hikmet Ran, 1920’de Alemdar gazetesinin açtığı yarışmada birincilik ödülünü kazandı.

İlk dönemlerinde adı “hececi” şairlerle anılan Ran, İstanbul’un işgal altında olduğu günlerde, vatan sevgisini yansıtan coşkulu direniş şiirleri kaleme aldı.

Usta şair, Milli Mücadele’ye katılmak üzere, 1921’de Faruk Nafiz, Yusuf Ziya ve Vala Nurettin ile Sirkeci’den kalkan Yeni Dünya vapuruna gizlice binerek İnebolu’ya geçti. Bolu’da bir süre öğretmenlik yapan şair, daha sonra Batum üzerinden Moskova’ya giderek, Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesinde (KUTV) okudu.

“İstiyorum ki okuyucum bende bütün duygularının ifadesini bulabilsin”
Usta şair, ne yazdığını anlamasa da Batum’da duyduğu Rusça bir şiirin şeklinden etkilenerek serbest şiire ilgi duymaya başladı.

Moskova yolculuğu sırasında yazmaya başladığı “Açların Gözbebekleri” şiirinde serbest ölçüyü deneyen Ran, yazdığı bazı şiirleri 1923’te “Yeni Hayat” ve “Aydınlık” adlı dergilere göndererek yayımlattı.

Ran, serbest ölçüde Türk şiirinin ilk örneklerini verirken, bir makalesinde şunları kaleme almıştı:

“Kafiyeli, vezinli şiir yazılmaz diyenler de kafiyesiz, vezinsiz şiir yazılmaz diyenler de dar kafalıdır. Şiir öyle de yazılır, böyle de. Ben şimdi bütün şekillerden yararlanıyorum. Halk edebiyatı vezninde de yazıyorum, kafiyeli de yazıyorum. Tersini de yapıyorum. En sade konuşma diliyle kafiyesiz, vezinsiz şiir de yazıyorum. Sevdadan da barıştan da inkılaptan da hayattan da ölümden de sevinçten de kederden de umuttan da umutsuzluktan da söz ediyorum. İnsana has her şeyin şiirime de has olmasını istiyorum. İstiyorum ki okuyucum bende bütün duygularının ifadesini bulabilsin.”

Moskova’dan 1924’te Türkiye’ye dönen Nazım Hikmet, Aydınlık dergisinde yayımlanan şiir ve yazılarından dolayı 15 yıl hapsi istenince tekrar Moskova’ya gitti.

Toplumcu bir sanat anlayışını benimsedi

Nazım Hikmet Ran’ın ilk şiir kitabı “Güneşi İçenlerin Türküsü”, 1927’de Bakü’de yayımlandı.

Cumhuriyet’in 5. yıl dönümü münasebetiyle çıkarılan aftan yararlanmak üzere Temmuz 1928’de Türkiye’ye girerken yakalanan Nazım Hikmet, bir süre tutuklu kaldı.

Usta şair, yazı kadrosuna katıldığı “Resimli Ay” dergisinde bir yandan şiirlerini yayımladı, bir yandan da edebiyatın yerleşmiş değerlerine karşı sert çıkışlar yaptı. Kendisini “sosyalist şair” olarak tanımlayan Ran, sanatın amacı konusundaki tartışmada “Sanat sanat için değildir.” diyerek toplumcu bir anlayışı benimsediğini ifade etti.

İstanbul’da 1929’da basılan “835 Satır” şiiri, edebiyat çevrelerinde geniş yankı uyandıran Ran, tam anlamıyla klasik de denilemeyecek ama biçimsel bakımdan daha az deneysel bir şiir dili geliştirdi.

Şiirleriyle ilgili açılan pek çok davada beraat eden Ran, 1933’e kadar “gizli örgüt kurmak” suçundan daha sonra ise “orduyu ve donanmayı isyana teşvik” suçundan tutuklandı ve 28 yıl 4 ay hapis cezasına mahkum edildi.

“Memleketimden İnsan Manzaraları” eserinde 17 bin mısra yazdı
Nazım Hikmet Ran, 1939’da, 17 bin mısradan oluşan “Memleketimden İnsan Manzaraları” adlı eserini yazmaya başladı.

Genel Af Yasası’ndan yararlanarak, 1950’de serbest kalan şaire, Dünya Barış Konseyi tarafından Picasso, Paui Rubeson, Wanda Jakubuurska ve Pablo Neruda’yla birlikte “Uluslararası Barış Ödülü” verildi.

Neruda’nın “Nazım’a sahip çıkın. Biz onun yanında şair bile sayılmayız.” dediği şair Ran, serbest kaldıktan sonra askerlik görevine alınacağını öğrenince, öldürüleceği düşüncesiyle Stalin yönetimindeki Sovyetler Birliği’ne gitti.

Ran, 25 Temmuz 1951’de Bakanlar Kurulunca Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Aynı yıl şairin oğlu Mehmet dünyaya geldi.

Uluslararası barış kongrelerine katılması ve bu doğrultuda mücadele etmesi nedeniyle de eserleri birçok dile çevrilen Ran, dünyada çapında büyük bir üne ulaştı. Pek çok ülkeye seyahat ederek konferanslara katılan ve şiirlerini okuyan Nazım Hikmet, 3 Haziran 1963’te kalp yetmezliği sonucu Moskova’da hayatını kaybetti.

“Ölüm Nazım’ın ilk ve son uykusu oldu”
Ünlü Fransız yazar ve düşünür Jean Paul Sartre, Nazım Hikmet’in vefatının ardından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştı:

“Vefalı dost, yiğit savaşçı, insan düşmanlarının amansız düşmanı, her yerde insana hizmet etmek ama hiçbir şeye kayıtsız kalmak istemiyordu. Bilirdi ki insan yaratılmış bir mahluktur ve asla dünyaya hazır gelmiyor. İnsanın durmadan düşmanla savaşarak kendi kendini yaratması gerekmektedir. Sözün kısası, Nazım Hikmet’in dediği gibi asla uyumamak lazımdır. O asla uyumadı. Önemli olan odur ki, ölüm onun ilk ve son uykusu oldu.”

Yazar Yaşar Kemal ise kaleme aldığı “En Büyük Şairimiz” adlı makalesinde “büyük halk ozanlarının son büyük halkası” dediği Nazım Hikmet için “Türk dili var oldukça Nazım Hikmet de var olacaktır.” ifadelerini kullanmış, ayrıca “Eğer Nazım Hikmet gibi büyük bir yol gösterici gelmeseydi, edebiyatımız bu seviyeye çıkamazdı.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Nazım Hikmet Ran’ın doğumunun 100. yılı dolayısıyla 2002 yılı UNESCO tarafından “Nazım Yılı” ilan edilmişti.

Novodeviçi Mezarlığında toprağa verilen şair, 5 Ocak 2009 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla yeniden Türk vatandaşlığına kabul edildi.

Ran’ın “Dağların Havası” (Osmanlıca), “Güneşi İçenlerin Türküsü”, “835 Satır”, “Sesini Kaybeden Şehir”, “Benerci Kendini Niçin Öldürdü?”, “Taranta Babu’ya Mektuplar” isimli eserleri yaşamı sırasında, “Kurtuluş Savaşı Destanı”, “Rubailer”, “Memleketimden İnsan Manzaraları”, “Cezaevinden Memet Fuat’a Mektuplar”, “Kemal Tahir’e Mapushaneden Mektuplar”, “Kuvayi Milliye”, “Sevdalı Bulut”, “Nazım ile Piraye”, “Hikayeler”, “Piraye’ye Mektuplar”, “Henüz Vakit Varken Gülüm”
ün de aralarında bulunduğu çok sayıda eseri ise vefatından sonra yayımlandı.

Eserleri 50’den fazla dile çevrilen şair, cezaevindeyken, İbrahim Sabri ve Mazhar Lütfi takma adlarının yanında imzasız olarak da bazı şiirlerini okuyucuyla buluşturdu, 1949’da ise Ahmet Oğuz Saruhan adıyla “La Fontaine’den Masallar” isimli kitabını çıkarttı.

Akşam, Son Posta ve Tan gazetelerinde “Orhan Selim” takma adıyla fıkra yazarlığı ve başyazarlık yapan Ran’ın yine Orhan Selim imzalı “İt Ürür Kervan Yürür” adlı bir kitabı da bulunuyor.

Oyun yazarı da olan Nazım Hikmet’in, “Kafatası”, “Bir Ölü Evi”, “Unutulan Adam” ve “Ferhat İle Şirin”in de aralarında bulunduğu 22 tiyatro eseri, Türkiye’nin yanı sıra Rusya, Almanya, Macaristan, Polonya ve Çekoslovakya’da sahnelendi.

Türkiye’de serbest nazımın ilk uygulayıcısı olan Nazım Hikmet’in şiirleri, Ahmet Kaya, Ruhi Su, Edip Akbayram, Fikret Kızılok, Cem Karaca, Fuat Saka, Zülfü Livaneli ve Yunan besteci Manos Loizos tarafından seslendirildi.

Devamını Oku
Yorum Yap

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Gazete manşetleri

RTÜK’ten TELE1’e iki ceza birden

İktidarın medya sopası RTÜK, Kardiyolog Ekrem Karakaya’nın Konya’da öldürülmesiyle ilgili yaptığı yayın için TELE1’e ceza verdi. Öte yandan TELE1’in internet sitesine de ceza verildi.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, TELE1, Halktv HaberTürk Tv Netflix’e ceza yağdırdı.

RTÜK’ün CHP’li üyesi Okan Konuralp kendisine ait resmi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “RTÜK, Kardiyolog Ekrem Karakaya’nın Konya’da öldürülmesiyle ilgili yayın yasağına uymadığı iddiasıyla TELE1’i de cezalandırdı. Oysa yayın bir ihlal değil; sağlık emekçilerine yönelik şiddete karşı kamuoyu oluşturma, doktorlarımıza desteği/onlarla dayanışmayı arttırma çabasıdır.” dedi.

Devamını Oku

Gazete manşetleri

Sedat Peker Yandaş Gazeteciyi Uyardı: Çok Önemli Şeyler Seyredeceğiz

Türkiye, Sedat Peker’in yeni iddialarını konuşuyor. “Deli Çavuş” adlı Twitter hesabından uzun bir tvit serisi paylaşan Sedat Peker, yandaş gazeteci Hikmet Genç’e uyarıda bulundu.

2023 seçimlerine az bir süre kala Sedat Peker’den çok konuşulacak yeni bir iddia geldi. AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yakın iş insanları Hasan ve Zeki Yeşildağ ile ilgili paylaşımlarda bulunan Peker, iki kardeşin sahibi olduğu Akşam gazetesi yazarı Hikmet Genç’e uyarıda bulundu.

“SEDAT PEKER’DEN HİKMET GENÇ’E UYARI: “LGBT’Lİ BİREYLERLE İLGİLİ KÖTÜ YAZILAR YAZMAYIN”

“Kendilerini en büyük milliyetçi, en büyük muhafazakar olarak tanıtanların size ne kadar namussuz olduklarını anlatacağım.” diyen Sedat Peker, şöyle devam etti: Gazeteci Sayın Hikmet Genç Bey sizinle tanıştık. Bazı düşüncelerimiz farklı olsa da sizin iyi bir insan olduğunuzu biliyorum. Size dostane uyarım LGBT’li bireylerle ilgili çok sert ve kötü yazılar yazmamanızdır.”

Önümüzdeki günlerde Türkiye’de çok büyük skandalların konuşulacağını iddia eden Sedat Peker, “O skandallardaki muhataplar kurumların CEO’ları olmayacak. Çok önemli şeyler konuşacağız ve seyredeceğiz.” dedi.

Devamını Oku

Gazete manşetleri

YouTube’daki Erdoğan animasyonuna soruşturma

İfade kağıdını sosyal medya hesabından paylaşan Yusuf Kayaalp, “Az önce yine cumhurbaşkanına hakaretten ifadeye çağrıldım. Gerekçesi ise animasyon çizimini yapmamız” dedi.

Youtube’da 1 milyondan fazla abonesi bulunan Yusuf Kayaalp, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın karikatürlerini çizdiği gerekçesiyle ifadeye çağırıldı.

İfade kağıdını sosyal medya platformu Twitter üzerinde bulunan hesabından paylaşan Kayaalp, “Az önce yine cumhurbaşkanına hakaretten ifadeye çağrıldım. Gerekçesi ise animasyon çizimini yapmamız. Ulan bu adam dini değer mi çizmesi suç olsun” açıklamalarına yer verdi

Devamını Oku
Gazete manşetleri4 saat önce

RTÜK’ten TELE1’e iki ceza birden

İktidarın medya sopası RTÜK, Kardiyolog Ekrem Karakaya’nın Konya’da öldürülmesiyle ilgili yaptığı yayın için TELE1’e ceza verdi. Öte yandan TELE1’in internet...

Gazete manşetleri8 saat önce

Sedat Peker Yandaş Gazeteciyi Uyardı: Çok Önemli Şeyler Seyredeceğiz

Türkiye, Sedat Peker’in yeni iddialarını konuşuyor. “Deli Çavuş” adlı Twitter hesabından uzun bir tvit serisi paylaşan Sedat Peker, yandaş gazeteci...

Gazete manşetleri10 saat önce

YouTube’daki Erdoğan animasyonuna soruşturma

İfade kağıdını sosyal medya hesabından paylaşan Yusuf Kayaalp, “Az önce yine cumhurbaşkanına hakaretten ifadeye çağrıldım. Gerekçesi ise animasyon çizimini yapmamız”...

Analiz23 saat önce

Can Ataklı, Hasan Yeşildağ ile tanışmasını anlattı: Tayyip bey onu mafyaya genel müdür atamış

Gazeteci Can Ataklı, kendisine ait Youtube kanalında yayınladığı programında, Sedat Peker’in tweetleriyle gündeme gelen Hasan Yeşildağ ile ilk karşılaşmasını ve...

Diğer1 gün önce

Ahmet Hakan, ‘Gülşen’i hedef gösterdi!

Hürriyet gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Ahmet Hakan sahne kıyafetleriyle gündem olan Gülşen‘i hedef gösterdi. Hakan, şarkıcının kıyafetiyle ilgili olarak, “Bu...

Gazete manşetleri1 gün önce

Nagehan Alçı’dan Fazıl Say’a: “Ekrem’i aday maday yaptırtmıyorum” diye hezeyanlarını döktü, bu sözleri normal mi?

HaberTürk yazarı Nagehan Alçı, “Senin bineceğin tek otobüs cezaevine giden otobüs olmalı. Ekrem’i de aday maday yaptırtmıyorum” diyen piyanist Fazıl...

Gazete manşetleri1 gün önce

Muharrem İnce’den Merdan Yanardağ’a: Seçim gecesini konuşmaya hazırım; adam olun, iftira atmayın

İnce, davet edileceği programa seçim gecesi yanında bulunan CHP’li isimlerin de katılabileceğini söyledi Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce, gazeteci...

Gazete manşetleri1 gün önce

Sanatçı Hakan Taşıyan’dan Erdoğan’a karşılama!

AKP’nin 21. kuruluş yıl dönümü programı kapsamında Ankara’ya gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, havalimanında Hakan Taşıyan ile partililer...

Gazete manşetleri1 gün önce

Şarkıcı Metin Işık komşularına kurşun yağdırdı!

Kayseri’de Metin Işık adlı şarkıcı daha önce aralarında husumet bulunan aileye silahla saldırdı. Saldırıda 3’ü ağır 5 kişi yaralanırken, Metin...

Gazete manşetleri2 gün önce

Mezopotamya Ajansı Yazı İşleri Müdürü, gözaltına alındı

Mezopotamya Ajansı (MA) Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Diren Yurtsever gözaltına alındı. Diyarbakır’dan İstanbul seyahat eden Mezopotamya Ajansı (MA) Sorumlu Yazı...

Gazete manşetleri2 gün önce

MHP’liler tehdit etmişti: Sokak Kedisi’ne saldırıda gözaltındaki 3 kişi serbest

‘Sokak Kedisi’ adıyla yaptığı sokak röportajlarıyla tanınan Ebru Uzun Oruç ve eşi Barış Oruç‘a saldırı sonrası gözaltına alınan 3 kişi...

Gazete manşetleri2 gün önce

Nagehan Alçı yazılı sormuş ama yüz yüze gibi sundu

Nagehan Alçı, sorularını yazılı iletmiş, yanıtlarını da yazılı almış. Yazılı sorularına İmamoğlu’ndan yazılı yanıtlar aldığı konusunda okura bilgi vermediği gibi...

Gazete manşetleri3 gün önce

Savcı Sayan’ın İmamoğlu esprisi spikeri bunalttı!

Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan‘ın katıldığı programda İmamoğlu’yla ilgili yaptığı bir espri, spiker Fulya Kalfa‘yı bunalttı. Kalfa‘nın Sayan‘ın konuşmasına verdiği...

Gazete manşetleri3 gün önce

Oyuncu Süreyya Gürsel Evren hayatını kaybetti

İstanbul Sancaktepe’de misafir olarak gittiği evin 3’üncü katından düşen oyuncu Süreyya Gürsel Evren hayatını kaybetti. Evren‘in cansız bedeni Adli Tıp...

Gazete manşetleri3 gün önce

Yasaklanan Zeytinli Rock Festivali için ortak bildiri

Balıkesir Burhaniye’de 7. kez gerçekleşecek olan Zeytinli Rock Festivali‘ne Burhaniye Kaymakamlığı tarafından iptal edilmişti. Tepki çeken bu karar sonrası MSG,...

Gazete manşetleri3 gün önce

Ahmet Hakan’dan AK Parti’ye ‘iptal’ tepkisi!

Hürriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ahmet Hakan, Zeytinli Rock Festivali’nin kaymakamlık tarafından iptal edilmesine ilişkin olarak, “O festivale katılanlar, zaten...

Gazete manşetleri3 gün önce

‘Sokak kedisi’ kanalı muhabiri ve eşine silahlı saldırı

Yaptığı sokak röportajları ile bilinen Sokak Kedisi kanalının muhabiri, eşi ve kendisine silahlı kişilerce saldırı düzenlediğini duyurdu. Son yıllarda sokak...

Gazete manşetleri3 gün önce

Yeni Akit yazarı Gülşen ve Tarkan’ı hedef aldı !

Yeni Akit yazarı, Ankara temsilcisi Hacı Yakışıklı, şarkıcı Gülşen ve Tarkan’ı hedef aldı. Ayrıştırıcı bir dil kullanan Yakışıklı, “LGBT propagandası...

Gazete manşetleri4 gün önce

Ebru Baki’nin canlı yayındaki uykusuz halleri olay oldu!

Habertürk‘te her sabah yayınlanan Para Gündem programının sunucusu Ebru Baki‘nin uykusuz halleri dikkat çekti. Habertürk ekranlarında Ebru Baki‘nin sunduğu Para...

Gazete manşetleri4 gün önce

‘Şeytan Ayetleri’ yazarı Selman Rüşdi’ye saldırı !

1980’lerde yazdığı “Şeytan Ayetleri” kitabıyla İslam dünyasının tepkisini çeken Selman Rüşdi‘ye katıldığı bir konferans sırasında saldırıya uğradı. Defalarca yumruklanan ve...

Öne Çıkanlar

Copyright © 2019 Medyatrend. Tüm Hakları Saklıdır.